Türkiye’de 1987 yılından bu yana uygulanan Yenidoğan Tarama Programı, bebeklerdeki bazı kalıtsal hastalıkların erken teşhis edilerek tedavi edilmesini hedefliyor. Program kapsamında **FKU, KHT, BE, KF, KAH ve SMA** gibi 6 genetik hastalığın taraması yapılıyor. Bu hastalıkların erken dönemde tespit edilmemesi durumunda ise beyin hasarı, zeka geriliği, işitme kaybı gibi ciddi komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor.
Özel filtre kağıtlarına alınan birkaç damla topuk kanı örneği, hastalık tanısı konulan bebeklerin erken tedaviyle kalıcı sakatlıklardan ve ölümden korunmasını sağlıyor. Geçen yıl 930 binden fazla bebek tarandı. Program kapsamında 2023 yılında ise 931 bin 882 bebek tarandı ve 5 binden fazla bebek kalıtsal hastalık tanısı aldı. Erken teşhis sayesinde bebeklerin sağlık sorunlarına yönlendirilmesi ve tedavi edilmesi sağlanarak geri dönüşü olmayan sorunların önüne geçiliyor.
Yenidoğan Tarama Programı kapsamında bebeğin topuğundan alınan birkaç damla kan, iğneyle minik bir delik açılarak gerçekleştiriliyor. Bu kan örneği, özel filtre kağıtlarına damlatılarak hastalıkların incelenmesi sağlanıyor. İlk hafta içinde aile hekimliği birimlerinde ikinci kan örneği alınıyor ve bu örnekte diğer hastalıklar inceleniyor. Test sonuçları normal çıkmayan bebeklerde ailelere ulaşılıyor ve detaylı tetkikler için kliniklere yönlendirilmeleri sağlanıyor.
Yenidoğan Tarama Programı, bebeklerin sağlıklı bir geleceğe adım atmalarını sağlayarak kalıtsal hastalıkların önlenmesinde önemli bir rol oynuyor. Bu program sayesinde erken tanı ve tedavi ile bebeklerin yaşam kalitesi artırılıyor ve sağlık sorunlarıyla baş etmelerine yardımcı olunuyor.
