Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kulübü (IDFC) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) tarafından organize edilen bir panelde konuştu. Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedefleri için yıllık yaklaşık 4 trilyon dolar, bunun 1,8 trilyon dolarının ise iklim finansmanı için gerekli olduğunu belirtti.
Bakan Şimşek, çok taraflı kalkınma bankalarının çabalarına rağmen finansman açığının büyüdüğünü vurgulayarak, ulusal kalkınma bankalarının kendi kaynaklarını harekete geçirerek bu açığın kapatılmasında daha aktif rol alabileceğini ifade etti. Ulusal kalkınma bankalarının yerel bilgi birikimini, çok taraflı bankaların ise uzun vadeli finansman ve küresel uzmanlığını birleştirdiğini belirtti.
Şimşek, ulusal kalkınma bankalarının çok taraflı bankalarla çalışırken proje hazırlığında daha yüksek standartlar benimsediğini söyledi. Yönetişim, çevresel ve sosyal güvenceler ile risk yönetimi gibi kritik alanlarda bu standartların ulusal bankalar aracılığıyla müşterilere aktarıldığını belirtti. Bu ortaklığın yalnızca rakamlardan ibaret olmadığını, tüm ekonomide yatırımların kalitesini yükselttiğini ve sermaye piyasalarını derinleştirdiğini vurguladı. Bu nedenle kalkınma bankalarını sadece birer araç değil, daha iyi yönetişim ve yüksek standartlar yönünde değişimi tetikleyen katalizörler olarak gördüğünü ifade etti.
Belirsizlik ortamında öngörülebilirliğin önemine değinen Şimşek, yatırımcıların net hedefler ve inandırıcı yol haritaları görmek istediğini söyledi. Güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümeyi verimlilik, rekabet gücü ve dayanıklılık ile sağlayacaklarını, bu süreçte özel sektörün yeşil ve dijital dönüşümde merkezde yer alacağını belirtti.
Bakan Şimşek, Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası başkanlarıyla toplam 5,1 milyar dolarlık 10 yeni anlaşma imzaladıklarını hatırlattı. Anlaşmaların hayata geçirilmesinin asıl zorluk olduğunu belirten Şimşek, proje hazırlığı, kamu kaynaklarının akılcı kullanımı ve kapasite geliştirmenin üç öncelik olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin özel sermayeyi çekebilmesinde Dünya Bankası Grubu ile olan 75 yıllık ortaklığının payı olduğunu ekledi.
Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü Paschal Donohoe, Türkiye’nin 20 milyar doları aşan finansman portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının (IBRD) en büyük finansman kullanıcısı olduğunu belirtti. Türkiye’ye sağlanan kredilerin yüzde 70’inin iklim değişikliği etkilerinin azaltılması veya uyum sağlanmasına yönelik çalışmaları desteklediğini ve bu oranın IBRD’nin tüm ülke programları arasındaki en yüksek payı oluşturduğunu söyledi.
Donohoe, iklim finansmanının şirketlerin desteklenmesi, istihdam oluşturulması, şehirlerin güçlendirilmesi ve iklim koşullarına dayanıklı altyapının geliştirilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı. Dünya Bankası Grubu’nun son 5 yılda iklim açısından olumlu etkileri bulunan kalkınma faaliyetlerine 210 milyar doların üzerinde finansman sağladığını ve yaklaşık 424 milyon kişinin dayanıklılığını artırdığını belirtti.
Türkiye’nin Dünya Bankası Grubu garantilerinde ikinci, IFC yatırımlarında ise üçüncü sırada yer aldığını ifade eden Donohoe, bu durumun Türk şirketlerinin gücünü ve hedeflerini yansıttığını söyledi. Yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesi için proje bazlı finansmandan daha kapsamlı yatırım ve finansman modellerine geçmeyi hedeflediklerini ve Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) kapsamında işbirliği yaptıklarını ekledi.