Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’ın (OVP) açıklanmasının ardından kamuda tasarruf tedbirlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Şimşek, yatırımlardan kesinti yapılarak tasarruf sağlandığı algısının doğru olmadığını belirtti.
Bakan Şimşek, milli gelir içindeki kamu yatırımlarının payının 2026’ya göre 2027 bütçesinde düşmediğini, hatta cüzi bir artışla yüzde 1,8’e yükseleceğini ifade etti. Bu durumun, yatırımların hızlandırılması amacıyla yedek ödenekte tutulan kaynaklarla mümkün olduğunu söyledi.
Şimşek, kamuda tasarrufta başarıya ulaşıldığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bu konudaki güçlü iradesinin altını çizdi. 2024’te yayımlanan tasarruf genelgesinin, güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım çerçevesi oluşturduğunu hatırlattı.
Bakanlık olarak izleme, denetleme ve raporlama boyutlarında önemli fonksiyonlar üstlendiklerini ve sonuç aldıklarını aktaran Şimşek, savunma hariç kamu cari tüketiminin önemli kalemlerinde tasarruf sağlandığını belirtti. Kamu taşıtları, binaları, haberleşme, seyahat, enerji, su, kırtasiye ve demirbaş giderlerindeki tasarruflara dikkat çekti.
Şimşek, Tasarruf Genelgesi öncesi 10 yılda bu kalemlerin bütçe harcamalarındaki payının yüzde 4,6 olduğunu, 2025 sonu itibarıyla bu payın yüzde 2,9’a düştüğünü açıkladı. Bu tasarrufun cari fiyatlarla 484 milyar liraya tekabül ettiğini ve 6 bakanlığın bütçesinden daha büyük bir rakam olduğunu vurguladı.
Özellikle kamu taşıt kullanımı konusunda önemli azalmalar olduğunu belirten Şimşek, sözleşmesi sona eren kiralık taşıtların yenileme sürecinde araç sayısını yüzde 21 azalttıklarını örnek verdi. Sadece hizmet bina yapımlarının gözden geçirilip sınırlandırıldığı bilgisini de paylaştı.
Bakan Şimşek, kayıt dışılıkla mücadelede gönüllü uyumu önceliklendirdiklerini ve vergiye uyumda sorun yaşayan kesimleri cezalandırma yaklaşımında olmadıklarını dile getirdi. Denetimlerin, büyük şirketlerde yoğunlaştığını belirtti. 2026 yılı için büyük şirketlerde denetim oranının yüzde 31,3’e çıktığını, orta ölçekli şirketlerde ise bu oranın yüzde 7,3’e yükseldiğini söyledi. Küçük ölçekli şirketlerde ise denetim oranının düştüğünü ifade etti.
Gelir vergisi beyannamesi sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona ulaştığını ve bunun vergi gelirlerine yansıdığını aktardı. 2022’de milli gelire oranla yüzde 15,4 olan vergi gelirlerinin, 2023’te yüzde 16,6’ya ve 2026’da 17’nin üzerine çıktığını paylaştı.
Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payını azalttıklarını belirten Şimşek, 2023’te yüzde 65,5 olan bu payın 2026’da yüzde 60’ın altına inmesinin hedeflendiğini bildirdi. Bu durumun ciddi bir ilerleme olduğunu vurguladı.
Şimşek, küresel ve iç konjonktürdeki zorluklara rağmen enflasyonun kontrolden çıkmamasının önemli olduğunu söyledi. Programın öngörülebilirliği artırdığını ve ekonominin şoklara karşı dayanıklılığını güçlendirdiğini belirtti. KKM, EYT ve deprem gibi etkilerin yanı sıra dış koşulların enflasyon üzerindeki etkisine rağmen hedeflerin zorlu bir konjonktürde yönetildiğini ifade etti.
Temel mal enflasyonunun yüzde 16’nın altına düştüğünü, kira ve eğitim gibi alanlarda ise önceki düzenlemelerin etkilerinin devam ettiğini söyledi. Cari açıkta kırılganlığın azaldığını ve gelir dağılımında iyileşme olduğunu belirtti.
KKM’den çıkışın önemli bir kazanım olduğunu, vatandaşların döviz talebinin azaldığını ve liraya olan güvenin arttığını vurguladı. Finansmana erişimin, üretken kapasiteyi destekleyecek şekilde artırıldığını, KOBİ kredileri ve ihracat kredilerinin payının yükseldiğini kaydetti.
Sanayiyi desteklemek amacıyla verilen finansman desteklerine de değinen Şimşek, Hazine’nin imalat sanayisine enflasyonun altında maliyetle kredi sunduğunu ve YTAK ile büyük ölçekli yatırımların desteklendiğini söyledi. Üretimi, istihdamı, ihracatı ve yatırımları desteklemeye devam edeceklerini bildirdi.
Gıda fiyatlarında önümüzdeki aylarda normalleşme beklendiğini belirten Şimşek, bu sene üretimin bol olduğunu ve gıda fiyatlarının manşet enflasyona yakınsama olasılığının yüksek olduğunu ifade etti. Eğitim enflasyonunda ise özel okulların fahiş fiyat artışları nedeniyle bir sorun olduğunu ve ilgili kurumların bu konuyu değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
